محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
437
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
فصل دوم جنبش فكرى در مراحل نخستين آن 1 در فصل پيش به سير حركت فكرى در ظل دولت اسلامى اندلس تا آغاز قرن هفتم يعنى اندكى پيش از قيام مملكت غرناطه اشارتى كرديم . اكنون مىخواهيم از سير علوم و فنون در ظل حكومت غرناطه سخن گوئيم و تا آنجا كه در توان داريم در آن بسط مقال دهيم . مىدانيم كه منابع عربى به آن اندازه كه وافى به مقصود باشد در اختيار ما نيست و اين به دو علت است يكى آنكه بيشتر آثار و اسناد اندلسى مربوط به اين مرحله از تاريخ اندلس از بين رفته و تلف شده است ، ديگر آنكه بسيارى از متفكرين و نويسندگان متأخر كه اندلس كه ميهن خود را مشرف به سقوط مىديدند از آنجا به بلاد مغرب و ديگر بلاد اسلامى مهاجرت كردند و ازاينرو اندلس از حيث متفكرين و ادبا فقير شد . اما قبل از شروع در اين مرحله بايد دوران پرآشوب و محنتبارى را كه اندلس در اواخر ايام موحدين و كمى پيش از قيام مملكت غرناطه ، از سر گذرانيد ، از نظر دور نداريم . در اين دوره - در اوايل قرن هفتم هجرى - اندلس شاهد يك سلسله حوادث مهم بود . دولت موحدين به سرعت روى در سراشيب انقراض نهاده بود و شورش ابن هود در ولايات شرقى اوج گرفته بود و شهرهاى اندلس يكى پس از ديگرى به دست مسيحيان مىافتاد . ابن الاحمر در چنين زمانى توانست مملكت غرناطه را در جنوب اندلس